Uchwała w sprawie zmiany „Regulaminu odbywania aplikacji adwokackiej”,

Uchwała nr 21/2014
Naczelnej Rady Adwokackiej
z dnia 22 listopada 2014 r.
 
 
w sprawie zmiany „Regulaminu odbywania aplikacji adwokackiej”,
stanowiącego załącznik do uchwały nr 55/2011 Naczelnej Rady Adwokackiej
z dnia 19 listopada 2011 r. w sprawie Regulaminu odbywania aplikacji adwokackiej
 
 
 
Na podstawie art. 3 ust.1 pkt 4 i art. 58 pkt 12 lit. b ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 635 ze zmianami) Naczelna Rada Adwokacka uchwala, co następuje:
 
§ 1
 
            W uchwale „Regulamin odbywania aplikacji adwokackiej” (uchwała nr 55/2011 Naczelnej Rady Adwokackiej) wprowadza się następujące zmiany:
 

1. § 1 ust. 2 lit. f) otrzymuje brzmienie:

 
„f) szkolenie – wszelkie formy przygotowania aplikantów do wykonywania zawodu adwokata, obejmujące w szczególności zajęcia w formie warsztatów, wykładów, ćwiczeń, wykładów stacjonarnych lub wyjazdowych, jak i praktyki objęte programem aplikacji.”
 
2. § 6 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
 
„1. Zaświadczenie, o którym mowa w art. 76 ust. 2 ustawy P. o a., właściwa Okręgowa Rada Adwokacka wydaje  po odbyciu szkolenia i zaliczeniu przez aplikanta wszystkich kolokwiów i sprawdzianów przewidzianych w programie aplikacji, stosując odpowiednio przepisy działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego.”
 
3. § 7 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
 
„1. Z ważnych powodów, na wniosek aplikanta, dziekan okręgowej rady adwokackiej może udzielić zgody na przerwę w zajęciach przewidzianych programem aplikacji na okres nieprzekraczający łącznie 2 lat szkoleniowych (urlop dziekański). Warunkiem uwzględnienia wniosku jest uzyskanie wcześniejszej opinii kierownika szkolenia.”
 
4. W § 7 uchyla się ust. 2.
 
5. W § 8:
 
a) ust. 4 otrzymuje brzmienie:
 
„4. Staż zagraniczny dłuższy niż 3 miesiące, nie dłuższy jednak niż 12 miesięcy, może być zaliczony do ustawowego okresu aplikacji przez okręgową radę adwokacką. Zaliczenia dokonuje się po przedłożeniu przez aplikanta zaświadczenia o odbyciu stażu zgodnie 
z jego programem oraz po przedłożeniu przez aplikanta pisemnego sprawozdania 
z przebiegu stażu i czynności wykonywanych w ramach jego trwania.”
 
b) ust. 5 otrzymuje brzmienie:
 
„5. Odbywanie stażu podlegającego zaliczeniu do czasu trwania aplikacji, nie zwalnia aplikanta ze złożenia obowiązkowych sprawdzianów i kolokwiów w terminach wyznaczonych dla danego rocznika. Inne sprawdziany obowiązkowe, wynikające z planu szkolenia, aplikant odbywający staż zagraniczny może zaliczyć w terminach uzgodnionych z kierownikiem szkolenia, nie później jednak, niż przed kolokwium w danym roku szkoleniowym.”
 
6. W § 9, po ust. 5, dodaje się ust. 6 i 7 w brzmieniu:
 
„6. Osoby, co do których uchwała okręgowej rady adwokackiej o skreśleniu z listy aplikantów została podjęta lecz nie jest ostateczna, zachowują do dnia, w którym uchwała ta stanie się ostateczna, status aplikanta adwokackiego, wraz ze wszelkimi prawami 
i obowiązkami, zarówno co do udziału w rozprawach i szkoleniach jak i obowiązkiem ponoszenia kosztów związanych z opłatą szkoleniową i składką roczną.”
 
„7. Osoby, o których mowa w ust. 6, mają prawo i obowiązek odbywania szkoleń wraz 
z rokiem szkoleniowym, na którym odbywałyby szkolenie, gdyby uchwała okręgowej rady adwokackiej o skreśleniu z listy nie została podjęta.”
 
7. W § 12, po ust. 2, dodaje się ust. 3 w brzmieniu:
 
„3. Aplikant adwokacki może sporządzać i podpisywać pisma procesowe wskazane 
w przepisie art. 77 ust. 5 Prawa o adwokaturze na podstawie pisemnego upoważnienia.”
 
 
8. § 16 ust. 3 otrzymuje brzmienie:
 
„3. Wysokość wynagrodzenia lub diety samorządowej kierownika szkolenia, opiekunów grup lub roczników, członków komisji szkolenia, wykładowców bądź innych osób wykonujących zlecone im czynności związane z realizacją szkolenia aplikantów adwokackich a także wynagrodzenia lub diety szkoleniowe za udział w komisjach konkursowych oraz komisjach przeprowadzających kolokwia lub sprawdziany ustala okręgowa rada adwokacka.”
 
9. § 19 ust. 3 otrzymuje brzmienie:
 
„3. W razie negatywnego wyniku kolokwium albo sprawdzianu, kolokwium albo sprawdzian powtarza się tylko raz, w terminie nie krótszym niż 21 dni licząc od dnia ogłoszenia wyniku kolokwium albo sprawdzianu.”
 
10. W § 20:
 
a) ust 1 otrzymuje brzmienie:
 
„1. Okręgowe rady adwokackie wyznaczają terminy kolokwium i kolokwium poprawkowego oraz zasady ich przeprowadzenia w danej izbie adwokackiej do dnia 30 czerwca każdego roku i niezwłocznie zamieszczają o tym informację na stronie internetowej. Jeśli do kolokwium przystępuje osoba niepełnosprawna, okręgowa rada adwokacka, na jej wniosek złożony nie później niż 21 dni przed terminem kolokwium, może ustalić szczególne zasady przeprowadzenia kolokwium, w tym może wydłużyć 
o połowę czas kolokwium.”
 
b) ust. 2 otrzymuje brzmienie:
 
„2. Terminy oraz zakres sprawdzianów oraz sprawdzianów poprawkowych ustala kierownik szkolenia. Termin powinien być podany do wiadomości aplikantów z co najmniej 30–dniowym wyprzedzeniem. § 20 ust. 1 zdanie 2 stosuje się odpowiednio.”
 
c) ust. 4 otrzymuje brzmienie:
 
„4. W razie usprawiedliwionej niemożności przystąpienia aplikanta do kolokwium albo kolokwium poprawkowego okręgowa rada adwokacka wyznacza dodatkowy termin przeprowadzenia kolokwium albo kolokwium poprawkowego, w obu przypadkach nie później niż do dnia 31 grudnia. W szczególnie uzasadnionych sytuacjach okręgowa rada adwokacka może wyznaczyć termin dodatkowy kolokwium rocznego po zakończeniu roku szkoleniowego.”
 
11. W § 21:
 
a) ust. 3 otrzymuje brzmienie:
 
„3. Aplikant opracowuje tematy podczas kolokwium pisemnego, może w tym czasie korzystać z tekstów aktów prawnych, zbiorów orzecznictwa oraz literatury prawniczej. Okręgowa rada adwokacka na wniosek kierownika szkolenia może zezwolić na korzystanie przez zdających z komputerów osobistych przy opracowywaniu tematu 
z zakresu danej dziedziny prawa. Nie jest dopuszczalne korzystanie z wyżej wymienionych form pomocy lub z komputera osobistego, jeśli kolokwium pisemne ma formę testu.”
 
b) ust. 11 otrzymuje brzmienie:
 
„11. Kolokwium ocenia się w stopniach: niedostateczny, dostateczny, dobry, bardzo dobry i celujący. Stopień niedostateczny choćby z jednej części kolokwium jest równoznaczny z negatywnym wynikiem całego kolokwium i oznacza konieczność powtórnego zdawania całego kolokwium. Sprawdziany mogą być oceniane także bezstopniowo jako „zaliczone bądź niezaliczone”. Decyzję o sposobie oceniania danego sprawdzianu podejmuje kierownik szkolenia.”
 
12. W § 22:
 
a)      ust. 2 otrzymuje brzmienie:
 
„2. Nie zalicza się roku szkoleniowego w przypadku, gdy aplikant:
 
a) opuścił w ciągu roku szkoleniowego zajęcia w wymiarze większym niż określony 
w § 18 ust. 3 lub
 
b) nie uzyskał zgody okręgowej rady adwokackiej na przystąpienie do sprawdzianu lub kolokwium, lub
 
c) nie zaliczył sprawdzianu/sprawdzianu poprawkowego albo kolokwium/kolokwium poprawkowego.”
 
b)      ust. 3 otrzymuje brzmienie:
 
„3. Na wniosek aplikanta, który nie uzyskał zaliczenia roku szkoleniowego, okręgowa rada adwokacka może wyrazić jednorazowo zgodę na powtórzenie roku szkoleniowego. Warunkiem rozpatrzenia wniosku jest uzyskanie pisemnej opinii kierownika szkolenia. 
W przypadku uzyskania przez aplikanta zgody na powtórzenie roku szkoleniowego, nie zalicza się do ustawowego czasu trwania aplikacji roku szkoleniowego zakończonego negatywną oceną z poprawkowego kolokwium lub poprawkowego sprawdzianu.”
 
c)      ust. 4 otrzymuje brzmienie:
 
„4. Powtarzanie roku obejmuje uczestniczenie we wszystkich zajęciach przewidzianych planem szkolenia, jak i przystąpienie do kolokwiów przewidzianych programem aplikacji oraz sprawdzianów objętych planem szkolenia. Aplikant zachowuje prawo, które uzyskał zgodnie z art.77 Prawa o adwokaturze.”
 
13. § 24 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
 
„1. Na pisemny wniosek aplikanta okręgowa rada podejmuje uchwałę w sprawie przeniesienia aplikanta do innej izby adwokackiej. Warunkiem wyrażenia zgody na przeniesienie do innej izby adwokackiej jest zaliczenie przez aplikanta sprawdzianów oraz kolokwiów objętych planem szkolenia danej izby adwokackiej lub uzyskanie przez aplikanta zgody na powtarzanie roku.”
 
14. W § 24, po ust. 2, dodaje się ust. 3 w brzmieniu:
 
„3. W związku z przeniesieniem aplikanta pomiędzy okręgowymi radami adwokackimi następuje rozliczenie z tytułu pobranej opłaty za aplikację odpowiednio do okresu pozostawania na liście aplikantów adwokackich w każdej z izb w danym roku szkoleniowym.”
 
15. § 30 ust. 5 otrzymuje brzmienie:
 
„5. Zaległości w uiszczaniu opłaty rocznej lub składki rocznej przekraczającej 1/5 część tej opłaty lub składki stanowi podstawę do wszczęcia przeciwko aplikantowi postępowania dyscyplinarnego oraz niedopuszczenie do sprawdzianu bądź kolokwium.”
 
§ 2
 
            Naczelna Rada Adwokacka upoważnia Prezydium NRA do obwieszczenia tekstu jednolitego Regulaminu odbywania aplikacji adwokackiej, uwzględniającego zmiany wprowadzone niniejszą uchwałą.
 
§ 3
 
            Uchwała wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2015 roku.
 
 
Uzasadnienie zmian
 
            W związku  z sygnalizowaną potrzebą zmiany niektórych postanowień Regulaminu odbywania aplikacji, Komisja Kształcenia Aplikantów Adwokackich przy Naczelnej Radzie Adwokackiej przygotowała projekt takich zmian, który został przedstawiony pod rozwagę Konferencji Kierowników Szkolenia Aplikantów Adwokackich, odbywającej się w maju 2014 roku w Kazimierzu Dolnym. Podczas tej Konferencji, przy aktywnym udziale jej uczestników, dokonano istotnych zmian i modyfikacji w projekcie zaproponowanym przez Komisję. Przedstawiony pod rozwagę Naczelnej Radzie Adwokackiej projekt zmian 
w Regulaminie odbywania aplikacji jest wynikiem ustaleń poczynionych podczas Konferencji.
 
            Zaproponowane w regulaminie zmiany mają głównie charakter porządkujący, dostosowujący treść tego aktu normatywnego do zmieniających się warunków odbywania aplikacji, stanowią wypadkową sugestii osób zaangażowanych w proces kształcenia aplikantów. Część zmian ma charakter redakcyjny, porządkujący, usuwający istniejące 
w treści regulaminu powtórzenia. Część proponowanych zmian pozwala na bardziej elastyczne podejmowanie decyzji przez dziekanów i rady.
 
Poniżej omówione zostaną poszczególne zaproponowane zmiany.
 
1. Zmiana § 1 ust. 2 lit. f) – polega na nadaniu definicji „szkolenia” szerokiej formuły, tak aby możliwe w jej ramach było wykorzystanie nowoczesnych technologii, takich jak np. e-learning, poszerzenie definicji szkolenia ma też ułatwić rozliczanie wydatków szkoleniowych.
 
2. Zmiana § 6 ust. 1 – niezaliczenie przez aplikantów wymaganych planem szkolenia sprawdzianów również (obok kolokwiów) powinno skutkować niemożnością zaliczenia aplikacji ze skutkiem pozytywnym.
 
3. Zmiana § 7 ust. 1 – zmiana jest reakcją na pojawiające się na przełomie roku 2013 i 2014 sytuacje, w których aplikanci I roku ubiegali się o możliwość uzyskania urlopu dziekańskiego, regulamin w dotychczasowym brzmieniu uniemożliwiał im uzyskanie takiego urlopu, w zaproponowanym brzmieniu ma umożliwić ubieganie się o urlop dziekański również przez aplikantów 1 roku aplikacji, pozostawiając decyzję w tej sprawie dziekanom.
 
4. Uchylenie § 7 ust. 2 – ustęp 2 został usunięty, albowiem kwestia ta jest już uregulowana w Regulaminie (§ 30).
 
5. Zmiana § 8 ust. 4 – dokonano zmiany redakcyjnej, uspójniającej przepis z ustępem trzecim.
 
6. Zmiana § 8 ust. 5 – zapisano, iż aplikant odbywający staż ma obowiązek złożyć nie tylko obowiązkowe kolokwia, ale i sprawdziany.
 
7. Dodanie w § 9, po ust. 5, ust. 6 i 7 – w związku z licznymi kontrowersjami dotyczącymi statusu aplikantów, co do których uchwała o ich skreśleniu z listy aplikantów nie jest ostateczna, postanowiono w sposób jasny zapisać w Regulaminie, iż osoba taka pozostaje w dalszym ciągu aplikantem, podkreślając, iż przysługują im zarówno uprawnienia wynikające z tego tytułu, jak i obowiązki, w ust. 7 przesądzono, z którym rokiem szkoleniowym osoba taka uczestniczy w zajęciach.
 
8. Dodanie w § 12, po ust. 2, ust. 3 – zmiana stanowi reakcję na zmianę art. 77 ust. 5 Prawa o adwokaturze, precyzuje formę upoważnienia dla aplikanta.
 
9. Zmiana § 16 ust. 3 – zmiana ma na celu uregulowanie praktyki dotyczącej ustalania wynagrodzeń osób biorących udział w szkoleniu aplikantów, stanowi podstawę do upoważnienia przez rady – stosownie do swojej oceny – do wynagradzania osób zaangażowanych w proces szkolenia, ułatwiając jednocześnie rozliczanie wpłat aplikantów, poprzez przesądzenie, iż koszty wynagrodzeń osób uczestniczących w kolokwiach lub sprawdzianach także są kosztami związanymi z odbywaniem aplikacji.
 
10. Zmiana § 19 ust. 3 – w obowiązującym stanie prawnym rady mają jedynie 9 dni na organizację kolokwium lub sprawdzianu poprawkowego. Zmiana ma uelastycznić tę zasadę i umożliwić organizację tych działań w nieco dłuższym terminie, przy czym zachowano minimalny 21 dniowy, gwarancyjny termin odstępu pomiędzy kolokwium (sprawdzianem) a kolokwium poprawkowym (sprawdzianem poprawkowym).
 
11. Zmiana § 20 ust 1,2 i 4 – zmiana ust. 1 i 2 została wprowadzona na wniosek Komisji Praw Człowieka przy Naczelnej Radzie Adwokackiej. Proponowana zmiana ma umożliwić niepełnosprawnym aplikantom złożenie wniosku do rady o ustalenie szczególnych zasad odbywania kolokwium (sprawdzianu) z uwzględnieniem specyfiki ich niepełnosprawności, pozostawiając w tej mierze szeroki zakres uznaniowości dla rady. Zmiana ust. 4 ma na celu określenie terminu ostatecznego kolokwium. Termin ostateczny powinien być wskazany z uwagi na powtarzające się w wielu izbach praktyki wydłużania terminów przez aplikantów , co powoduje zamieszanie i bałagan, a poza tym aplikanci, którzy nie zdali jeszcze kolokwium rocznego przystępują do zajęć na następnym roku aplikacji. Ograniczenie nie jest możliwe w każdym przypadku, np. aplikant z uwagi na przedłużającą się chorobę, której okres podlega zaliczeniu do okresu odbywania aplikacji i tym samym usprawiedliwione niestawiennictwo na terminach kolokwium, ma prawo do wyznaczenia terminu również wtedy, gdy skończył się rok szkoleniowy. Stąd też przewidziano wyjątek w szczególnie uzasadnionych przypadkach.
 
12. Zmiana § 21 ust. 3 i ust. 11 – zmiany mają charakter porządkujący i redakcyjny.
 
13. Zmiana § 22 ust. 2 – zmiana ma charakter gwarancyjny dla aplikantów – precyzuje, kiedy aplikant nie uzyskuje zaliczenia roku szkoleniowego, wprowadza pomiędzy wskazanymi okolicznościami stosunek alternatywy w miejsce dotychczas wpisanego stosunku koniunkcji.
 
14. Zmiana § 22 ust. 3 – zmiana ma charakter porządkujący i pozostaje w ścisłym związku 
z treścią ust. 2.
 
15. Zmiana § 22 ust. 4 – zmiana ma charakter porządkujący, usunięto część powtarzającą treść § 17 ust. 6.
 
16. Zmiana § 24 ust. 1 oraz dodanie ust. 3 – zmiany te są reakcją na powszechne zjawisko przenoszenia się aplikantów z izby do izby, w ust. 1 doprecyzowano, iż warunkiem wyrażenia zgody na zmianę izby jest w przypadku niezaliczenia sprawdzianu lub kolokwium uzyskanie zgody na powtarzanie roku, w ust. 3 uregulowano sposób dokonywania rozliczenia pomiędzy radami w przypadku przenoszenia się aplikantów 
w trakcie roku szkoleniowego.
 
 
 
Prezes
Naczelnej Rady Adwokackiej
            (Andrzej Zwara)
Adw. Andrzej Zwara